व्यञ्जनविधि
परम्परागत गुन्द्रुक बनाउने विधि: नेपालको प्रिय किण्वित खाना
२०२६ मे २८ 8 मिनेट पढाइ
मोमो: नेपालको सबैभन्दा मनपर्ने खाना
काठमाडौंका गल्लीहरूमा बिहानदेखि राति सम्म मोमोको सुगन्ध उड्छ। बाफले पाकेको मोमो, तीखो अचारमा डुबाएर खाँदा जुन स्वाद आउँछ — त्यो विश्वमा अर्को ठाउँमा पाउन गाह्रो छ। राम्रो मोमो बनाउनका लागि तीन कुरा चाहिन्छ: पातलो तर बलियो माउ, रसिलो भर्ने सामग्री, र उचित बाफ दिने प्रक्रिया।
सामग्री (२५-३० मोमोका लागि)
माउका लागि
- मैदा — २ कप
- नुन — आधा चम्चा
- तातो पानी — आधा कप (थोरै थोरै थप्दै)
भर्ने सामग्री (भेज)
- बन्दाकोपी (बारीक काटेको) — २ कप
- गाजर (कुकुरे किसेको) — १ कप
- हरियो प्याज — ½ कप
- अदुवा-लसुन पेस्ट — १ चम्चा
- सोया सस — १ चम्चा
- तिल तेल — १ चम्चा
- हरियो खुर्सानी — २ वटा
- धनियाँ र पुदिना — मुठ्ठीभर
- नुन, मिर्च — स्वादअनुसार
मोमो अचारका लागि
- टमाटर — ३ वटा
- तिल — २ चम्चा (भुटेको)
- सुकेको खुर्सानी — ३-४ वटा
- लसुन — ४-५ कोया
- तेल — १ चम्चा
बनाउने विधि
चरण १: माउ बनाउनुहोस्
मैदामा नुन मिसाएर बिस्तारै तातो पानी थप्दै कडा माउ बनाउनुहोस् — रोटीको माउभन्दा अलि कडा। राम्ररी १०-१५ मिनेट मुछेर भिजेको कपडाले छोपेर ३० मिनेट राख्नुहोस्। यो आराम (rest) दिँदा माउ लचकदार हुन्छ र बेल्दा टुट्दैन।
चरण २: भर्ने सामग्री तयार गर्नुहोस्
बन्दाकोपी र गाजरमा नुन हालेर १५ मिनेट राख्नुहोस् — पानी निस्किन्छ। त्यो पानी राम्ररी निचोरेर फाल्नुहोस् (यो महत्वपूर्ण छ — नत्र मोमो भिजो हुन्छ)। सबै सामग्री मिसाएर स्वाद जाँच गर्नुहोस् — भर्ने सामग्री अलि तीखो र बोल्ड हुनुपर्छ।
चरण ३: मोमो बनाउनुहोस्
माउलाई सानो बलमा बेलेर पातलो गोलो आकार (व्यास ९-१० सेन्टिमिटर) बनाउनुहोस्। बीचमा एक चम्चा भर्ने सामग्री राखेर किनारहरू मोड्दै सिउनुहोस् — यो कला लागे पनि अभ्यासले सजिलो हुन्छ। बन्द गर्ने तरिका जे पनि ठीक छ, जति मात्र कसिलो बन्द होस्।
चरण ४: बाफ दिनुहोस्
स्टिमर तयार गर्नुहोस् — तल पानी राखेर तताउनुहोस्। स्टिमरको जाली भागमा तेल लगाउनुहोस् (टाँसिन नदिन)। मोमोहरू छुट्टाछुट्टै राखेर १०-१२ मिनेट बाफ दिनुहोस्। मोमोको छाला पारदर्शी र चम्किलो भएपछि पकेको बुझिन्छ।
तीखो मोमो अचार
तेलमा सुकेको खुर्सानी र लसुन भुन्नुहोस्। टमाटर थपेर नरम नभएसम्म पकाउनुहोस्। भुटेको तिल थपेर सबै मिलाएर पिस्नुहोस् — दरदरो बनोस्, मुलायम होइन। यो अचारले नै मोमोलाई सम्पूर्ण बनाउँछ।
घरमै ताजा सामग्री
राम्रो मोमोको रहस्य ताजा सामग्रीमा छ। फुडसंसारमा नजिकका किसानहरूबाट ताजो बन्दाकोपी, गाजर र हरियो प्याज अर्डर गर्न सक्नुहुन्छ।
