नेपालमा सुन्तलाजात बगैंचा हेरचाह: रोग नियन्त्रण र रोपाइँ गाइड

क्यांकर रोग: सुन्तलाजात बगैंचाको सबैभन्दा ठूलो खतरा

कागती लगायत सुन्तलाजात बगैंचामा खटिरा (क्यांकर) देखिएका सबै हाँगा र पातहरू तुरुन्त हटाई जलाउनुहोस् — यो रोग हावाबाट छिटो फैलिन्छ। बाँकी स्वस्थ बोटलाई प्रति लिटर पानीमा कपर अक्सिक्लोराइड २ ग्राम र कासुगामाइसिन २ मिलिलिटर मिसाएको झोल १५ दिनको फरकमा छर्किनुहोस्।

मसिना हाँगामा फेल्ट र पिंक रोग

सुन्तलाजात फलफूलका मसिना हाँगाहरूमा फेल्ट रोग वा पिंक रोग देखिएमा रोग लागेको स्थानभन्दा तल काटेर नष्ट गर्नुहोस् र बाँकी बोटमा १.५% बोर्डोमिश्रण छर्किनुहोस्। हाँगा मोटो भइसकेको भए जुटको बोरा राम्रोसँग रगडेर सोही ठाउँमा १०% बोर्डोपेस्ट लगाउनुहोस्।

फल कुहाउने ओसा किरा प्रोटिन बेटले नियन्त्रण

चिनियाँ सिट्रस फ्लाई (फल कुहाउने ओसा किरा) व्यवस्थापनका लागि नियमित प्रोटिन बेट छर्किनु सबैभन्दा प्रभावकारी उपाय हो। एक भाग विषादीयुक्त प्रोटिन बेटमा दुई भाग पानी मिसाई हरेक तीन बोटमध्ये एउटा बोटको तल्लो हाँगाको एक वर्गमिटर क्षेत्रफलमा १० दिनको फरकमा छर्किनुहोस्। फलको भेटनो चुसेर फल झार्ने पतेरो किराको लागि पनि नियमित रुपमा बोट र फल वरिपरि अवलोकन गर्ने र झुण्डमा भेटिने किरा समातेर नष्ट गर्ने अभ्यास राख्नुहोस्।

अत्यधिक वर्षापछि जरा र फेद कुहिने समस्या

फलफूल बालीमा जरा वा फेद कुहिएको देखिएमा कुहिएको भाग काटेर हटाई ट्राइकोडर्मा भिरिडी वा स्युडोमोनास फ्लोरसेन्स (प्रति लिटर पानीमा १० ग्राम) को घोल बनाई जराको वरिपरि दुई पटक राख्नुहोस्।

नयाँ बगैंचा योजना: रोपाइँ दूरी

वर्षे बिरुवा रोप्ने बेला भएकाले बगैंचा रेखांकन गरी खाडल तयार पार्नुहोस् — समथर जमिनमा वर्गाकार वा षट्कोणाकार र भिरालो जमिनमा कन्टुर पद्धति उपयुक्त हुन्छ। प्रति रोपनी बिरुवा संख्या:

• सुन्तला: ५-६ मिटर दूरी, प्रति रोपनी १५-२० बोट
• कागती: ४-५ मिटर, प्रति रोपनी २०-३० बोट
• एभोकाडो: ८-१० मिटर, प्रति रोपनी ५-८ बोट
• लिची: १० मिटर, प्रति रोपनी ७-८ बोट
• आँप: १०-१२ मिटर, प्रति रोपनी ५ बोट (आम्रपालीका लागि ५ मिटर दूरी, २० बोट)
• केरा: २-३ मिटर, प्रति रोपनी ५०-५५ बोट (होचो जातका लागि २ मिटर, १२५ बोट)

करभी बेनार्ड (ग्राफ्ट गरिएको बेनार्ड) रोपेको भए युनियनभन्दा तल पलाएका हाँगा र पात नियमित हटाउनुहोस् — नत्र ती जंगली रूटस्टकले नै बोटको बल खान्छ।