खेती सुझाव
नेपालमा जैविक खेती: सुरुवात गर्ने तरिका र मुख्य फाइदाहरू
२०२६ मे २२ 7 मिनेट पढाइ
नेपालको मौसम र खेती
नेपालमा मुख्यतः चार मौसम हुन्छन् — बर्षा (जुन-सेप्टेम्बर), शरद (अक्टोबर-नोभेम्बर), जाडो (डिसेम्बर-फेब्रुअरी) र बसन्त/गर्मी (मार्च-मई)। प्रत्येक मौसममा उपयुक्त तरकारीहरू फरक हुन्छन्। सही समयमा सही तरकारी रोप्दा उत्पादन बढी हुन्छ र रोग-कीरा पनि कम लाग्छ।
बर्षायाम (जुन - सेप्टेम्बर)
यो मौसम गर्मी र पानीको मौसम हो। पहाडी क्षेत्रमा मकै, मुला र स्थानीय साग राम्रो हुन्छ। तराईमा धान रोप्ने मुख्य मौसम हो।
- उपयुक्त तरकारी: लौका, काँक्रो, घिरौला, तितो करेला, भिन्डी
- सावधानी: रोग र कीराको प्रकोप बढी हुने भएकाले नियमित निगरानी राख्नुहोस्
- फाइदा: पानी प्रशस्त भएकाले सिँचाइ खर्च कम
शरद मौसम (अक्टोबर - नोभेम्बर)
यो नेपालको सबैभन्दा राम्रो खेती गर्ने मौसम हो। न धेरै गर्मी, न धेरै चिसो। लगभग सबै तरकारी यस मौसममा राम्रो हुन्छन्।
- उपयुक्त तरकारी: टमाटर, आलु, बन्दाकोपी, फूलकोपी, ब्रोकोली, गाजर
- विशेष सुझाव: यो बेला रोपेको टमाटर जाडोमा राम्रो उत्पादन दिन्छ
जाडो मौसम (डिसेम्बर - फेब्रुअरी)
जाडोमा तराईका किसानहरूका लागि सबैभन्दा व्यस्त खेती मौसम हो। पहाडमा भने हिमपातका कारण सीमित खेती सम्भव छ।
- उपयुक्त तरकारी: मुला, गाजर, पालुंगो, मेथी, प्याज, लसुन
- विशेष: हरियो साग र मुलाको पात गुन्द्रुक बनाउन उत्तम समय
बसन्त/गर्मी (मार्च - मई)
यो मौसममा तापक्रम बढ्दै जान्छ। बिस्तारै गर्मीयाम तरकारीहरू रोप्न थाल्नुस्।
- उपयुक्त तरकारी: खुर्सानी, बैंगन, सिमी, आलु, भिन्डी
- सुझाव: सिँचाइको प्रबन्ध अग्रिम गर्नुहोस्
वर्षभरि उगाउन सकिने तरकारीहरू
केही तरकारीहरू लगभग सबै मौसममा उत्पादन दिन्छन् — जस्तै धनिया, पुदिना, हरियो प्याज र स्थानीय किस्मका साग। यी तरकारीहरू छोटो ठाउँमा पनि उगाउन सकिन्छ र बजारमा सधैं माग हुन्छ।
महिनैपिच्छे विस्तृत गाइड
माथिका चार मौसमले ठूलो तस्बिर देखाउँछन्, तर बिक्रम सम्वत् महिनाअनुसार थप सटीक योजना पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण हुन्छ — किनभने एउटै मौसमभित्र पनि महिनौंको फरकले उत्पादनमा ठूलो अन्तर ल्याउन सक्छ। हरेक महिनाका लागि छुट्टै विस्तृत गाइड हेर्नुहोस्:
