बैशाखमा के रोप्ने? नेपालको महिनावारी खेती गाइड

बैशाखको मौसम

बैशाख (मध्य अप्रिल–मध्य मे) नेपालको सबैभन्दा तातो र सुख्खा महिनामध्ये एक हो — मनसुन सुरु हुनुअघिको अवस्था। दिनको तापक्रम उच्च हुन्छ र वर्षा नगन्य हुन्छ, त्यसैले माटोको नमी व्यवस्थापन यो महिनाको सबैभन्दा ठूलो चुनौती हो।

बैशाखमा के रोप्ने?

• लौका, काँक्रो, तितो करेला, घिरौला, फर्सी: लहरे तरकारी रोप्ने पूरा गतिको महिना
• अदुवा र बेसार: मनसुन सुरु हुनुअघि नै रोप्ने उत्तम समय, महिनाको अन्त्यतिर ढिलो नगर्नुहोस्
• बैंगन, खुर्सानी: बिरुवा सार्ने काम अझै जारी राख्न सकिन्छ
• मकै: पहाडमा छर्ने काम निरन्तरता

बैशाखमा के टिप्ने?

• शरदमा रोपेको टमाटर उत्कर्षमा
• जल्दी लगाएको काँक्रो टिप्न मिल्छ
• तराईमा आलुको मुख्य कटान

उचाइअनुसार समायोजन

• तराई: गर्मी झन् चर्को हुने भएकाले बिहान वा साँझ मात्र सिँचाइ गर्नुहोस्, दिउँसो पानी दिँदा वाष्पीकरण धेरै हुन्छ
• मध्य पहाड: यो महिना नै लहरे तरकारी रोप्ने उपयुक्त समय
• उच्च पहाड र हिमाल: तुसारोको जोखिम पूरै सकिन्छ, ढिलो भइरहेका बिरुवा अहिले सार्न सकिन्छ

यो महिनाको सबैभन्दा सामान्य गल्ती

बैशाखमा माटो चाँडै सुक्छ, तर धेरै किसानले मल्चको महत्त्व बुझ्दैनन्। मल्च नगरी सिँचाइ मात्र गर्दा पानी छिट्टै उडेर जान्छ र बिरुवाले पर्याप्त नमी नपाई फूल झर्न सक्छ (विशेषगरी टमाटर र खुर्सानीमा)। परालको मल्च लगाउँदा माटोको नमी धेरै लामो समय टिक्छ र सिँचाइको खर्च पनि घट्छ।

अर्को चरण

अदुवा खेतीको विस्तृत जानकारीका लागि हाम्रो अदुवा खेती गाइड हेर्नुहोस्। अघिल्लो महिनाको लागि चैत्रमा के रोप्ने, वा अर्को महिनाका लागि जेठमा के रोप्ने पढ्नुहोस्। सम्पूर्ण वर्षको सिंहावलोकनका लागि हाम्रो मौसमी तरकारी खेती पात्रो हेर्नुहोस्।