आलु तामा बनाउने विधि: तीतो-मसालेदार परम्परागत नेपाली तरकारी

आलु तामा के हो?

आलु तामा नेपालको पहाडी भेगमा लोकप्रिय एक अमिलो-तीतो तरकारी हो, जुन आलु र तामा (किण्वित बाँसको कलिलो मुनि) बाट बनाइन्छ। प्रायः यसमा भटमास वा बोडी (केराउ) पनि थपिन्छ, जसले परिकारलाई थप बनावट र प्रोटिन दिन्छ। भात वा रोटीसँग खाँदा यो परिकार अत्यन्त स्वादिलो हुन्छ र भोजपत्र वा खाजा सेटको अभिन्न अंग पनि हो।

आवश्यक सामग्री

• तामा (किण्वित बाँसको मुनि) — १ कप, काटेको
• आलु — २ थान, टुक्रा पारेको
• भटमास वा बोडी (भिजाएको) — आधा कप
• तेल — २ चम्चा
• जिरा, मेथी — स्वादअनुसार
• अदुवा-लसुन पेस्ट — १ चम्चा
• बेसार, खुर्सानी धुलो — स्वादअनुसार
• टमाटर — १ थान, काटेको
• नुन, धनिया पात — स्वादअनुसार

बनाउने चरणहरू

चरण १: भटमास र तामा उमाल्ने

भिजाएको भटमास र तामालाई अलग-अलग पानीमा नरम नहुँदासम्म उमाल्नुहोस्। तामाको तीतोपन धेरै भए एकपटक उमालेको पानी फालेर पुनः ताजा पानीमा उमाल्दा तीतोपन कम हुन्छ।

चरण २: मसला भुट्ने

कराहीमा तेल तताएर जिरा र मेथी छोक्नुहोस्। त्यसपछि अदुवा-लसुन पेस्ट, बेसार र खुर्सानी धुलो हालेर १ मिनेट भुट्नुहोस्। टमाटर थपेर तेल छुट्टिउँदासम्म पकाउनुहोस्।

चरण ३: आलु र तामा मिसाउने

टुक्रा पारेको आलु मसलामा हालेर ३-४ मिनेट भुट्नुहोस्। त्यसपछि उमालेको तामा र भटमास हालेर राम्रोसँग मिसाउनुहोस्। आवश्यक पानी थपेर आलु पूर्ण नरम नहुँदासम्म पकाउनुहोस्।

चरण ४: अन्तिम सजावट

नुन मिलाएर धनिया पातले सजाउनुहोस्। तातो-तातो भात वा रोटीसँग पस्किनुहोस्।

तामाको तीतोपन कम गर्ने ट्रिक

ताजा तामा प्रयोग गर्दा स्वाभाविक रूपमा हल्का तीतो हुन्छ। यसलाई कम गर्न तामालाई पहिले नुन-पानीमा १०-१५ मिनेट उमालेर पानी फ्याँक्नुहोस्, त्यसपछि मात्र मुख्य परिकारमा प्रयोग गर्नुहोस्। यसो गर्दा तामाको स्वाद सन्तुलित हुन्छ र परिकार अझ स्वादिलो बन्छ।

पोषण फाइदा

• तामामा फाइबर प्रशस्त, पाचनका लागि फाइदाजनक
• भटमास/बोडीबाट उच्च प्रोटिन
• आलुबाट ऊर्जा र पोटासियम
• तेल थोरै प्रयोग हुने भएकाले हल्का र स्वास्थ्यकर तरकारी

फुडसंसारमा धेरै विक्रेताले ताजा र किण्वित तामा बेच्नुहुन्छ — आफ्नो नजिकैको विक्रेताबाट मगाएर यो परम्परागत परिकार घरमै बनाउनुहोस्।