सुकुटी बनाउने विधि: घरमै बनाउन सकिने मसालेदार सुकेको मासु

सुकुटी भनेको के हो?

सुकुटी मासु (प्रायः राँगा वा बंगुरको) लाई मसलामा मुछेर घाम वा हावामा सुकाएर बनाइने नेपाली परिकार हो। मासु सुकेपछि लामो समयसम्म फ्रिजबिना पनि टिक्ने भएकाले पहिलेको समयमा यो भण्डारणको एउटा राम्रो उपाय थियो। आजका दिनमा यो एउटा स्वादिष्ट खाजा र चाडपर्वको विशेष परिकारको रूपमा लोकप्रिय छ, प्रायः प्याज, खुर्सानी र लेबुसँग पस्किन्छ।

आवश्यक सामग्री

• मासु (राँगा वा बंगुर) — १ केजी, पातलो र लामो टुक्रा पारेको
• अदुवा-लसुन पेस्ट — २ चम्चा
• खुर्सानी धुलो — स्वादअनुसार
• बेसार धुलो — आधा चम्चा
• तिमुर धुलो — १ चम्चा (वैकल्पिक, तर स्वाद बढाउँछ)
• नुन — स्वादअनुसार
• तेल — केही थोपा

चरण-दर-चरण बनाउने विधि

चरण १: मासु काट्ने

मासुलाई पातलो (०.५-१ सेमी बाक्लो) र लामो पट्टीका आकारमा काट्नुहोस्। पातलो काट्दा छिटो र समान रूपमा सुक्छ — बाक्लो काटे बीचमा नसुकी कुहिन सक्छ, त्यसैले यो चरण नछोड्नुहोस्।

चरण २: मसलामा मुछ्ने

काटेको मासुमा अदुवा-लसुन, खुर्सानी धुलो, बेसार, तिमुर धुलो र नुन राम्रोसँग मुछ्नुहोस्, हरेक टुक्रामा मसला पुगेको सुनिश्चित गर्नुहोस्। मुछेको मासुलाई ६-८ घण्टा (राति) फ्रिजमा राखी मसला भित्रसम्म मिसिन दिनुहोस्।

चरण ३: सुकाउने

मसलामा मुछेको मासुका टुक्रालाई डोरी वा जालीमा एकअर्कामा नछोइने गरी झुण्ड्याउनुहोस्। घाम भएको र हावा चल्ने ठाउँमा ३-५ दिनसम्म राखेर सुकाउनुहोस् — बीचबीचमा घुमाइदिनुहोस् ताकि सबैतिर समान रूपमा सुकोस्। घाम नभए ओभन (सबैभन्दा कम तापक्रम, ढोका हल्का खुला राखेर) मा पनि ६-८ घण्टामा सुकाउन सकिन्छ।

चरण ४: तयार भएको जाँच्ने

मासु बाहिरबाट कडा र भित्रबाट अलि लचकदार भएपछि तयार भएको बुझ्नुहोस् — पूर्ण कागजजस्तै कडा नहुनुपर्छ, हल्का लचकता हुनुपर्छ। यदि मुछ्दा अझै नरम र ओसिलो देखिन्छ भने थप १ दिन सुकाउनुहोस्।

पस्किने तरिका

सुकुटीलाई त्यत्तिकै खाजाको रूपमा चपाएर खान सकिन्छ, वा तेलमा हल्का भुटेर प्याज, खुर्सानी र धनिया पातसँग मुछेर "सुकुटी सादेको" बनाएर पस्किन सकिन्छ। लेबु र चिसो बियरसँग यो विशेष गरी लोकप्रिय छ।

सुरुमै हुने गल्ती र समाधान

• मासु बाक्लो काट्नु: बाक्लो टुक्राले सुक्न धेरै समय लिन्छ र बीचमा कुहिने जोखिम हुन्छ — जति पातलो काट्नुभयो त्यति राम्रो
• पर्याप्त नुन नहाल्नु: नुन कम भए मासु राम्रोसँग संरक्षित नहुन सक्छ, त्यसैले मसलामा नुन अलि पर्याप्त राख्नुहोस्
• बीचमै सुकाउन छोड्नु: पूर्ण नसुकी बीचमा भण्डारण गरे ढुसी लाग्न सक्छ — पूर्ण सुकेपछि मात्र भाँडोमा राख्नुहोस्

भण्डारण गर्ने तरिका

पूर्ण सुकेको सुकुटीलाई हावा नछिर्ने भाँडोमा राखी सुख्खा ठाउँमा राख्दा महिनौंसम्म टिक्छ। लामो समयको लागि फ्रिजमा राख्दा झनै धेरै समय टिक्छ।

फुडसंसारमा ताजा मासु विभिन्न विक्रेताबाट किन्न सकिन्छ — यो परम्परागत खाजा आजै घरमा बनाउनुहोस्।